Brokerposities controleren: aantallen, cash en waarde uit elkaar houden
Controleer brokerposities met een uitgewerkt voorbeeld. Volg koop, verkoop en splitsing, sluit cash aan en onderzoek datum- of waarderingsverschillen.
Een brokerpositie controleer je door de aantallen en mutaties van hetzelfde effect, bij dezelfde rekeninghouder en op dezelfde datum met je administratie te vergelijken. Controleer daarnaast de geldbewegingen en de waardering. Een passend totaalbedrag kan een ontbrekende transactie of verkeerd aantal verbergen.
Voor de familie is de vraag: klopt het geregistreerde bezit met wat de broker rapporteert? De uitvoerder moet kunnen uitleggen hoe de beginstand in de eindstand is veranderd. Hieronder werken we dat uit voor een eenvoudige aandelenpositie.
Begin bij het effect en de datumbasis
Neem het rekeningnummer, de houder en de identificatie van het effect over uit het statement. Alleen een naam of ticker is soms onvoldoende: verschillende noteringen of aandelenklassen kunnen op elkaar lijken. Leg ook vast welke rapportdatum en valuta je vergelijkt.
Controleer vervolgens wat de datums betekenen. Een transactie kan op de handelsdatum zijn vastgelegd, terwijl de levering en betaling op een latere afwikkelingsdatum plaatsvinden. Vergelijk posities en cash op een passende, expliciete basis; maak een verschil tussen die datums zichtbaar.
De velden voor open posities bij Interactive Brokers laten bijvoorbeeld rekening, instrumentidentificatie, rapportdatum, aantal en koers apart zien. Dat is een bruikbare bronnenstructuur, geen voorgeschreven indeling voor iedere broker.
Voorbeeld: 110 aandelen in de administratie, 220 bij de broker
Dit dossier is volledig fictief. Holding A houdt op één brokerrekening gewone aandelen van onderneming X aan. Alle bedragen zijn in EUR. Aan het begin van juli staan er 100 aandelen. Er zijn twee transacties en daarna een aandelensplitsing waarbij ieder aandeel twee aandelen wordt. Alle transacties zijn vóór de splitsing uitgevoerd en vóór de einddatum afgewikkeld.
| Gebeurtenis in juli | Mutatie in aantal | Stand na de gebeurtenis |
|---|---|---|
| Beginstand | — | 100 |
| Koop | + 20 | 120 |
| Verkoop | − 10 | 110 |
| Splitsing 2 voor 1 | + 110 | 220 |
De administratie heeft de koop en verkoop verwerkt, maar toont nog 110 aandelen. Het brokerstatement per 31 juli toont 220. Het verschil is 110 aandelen. De verklaring zit in de splitsing die na beide transacties plaatsvond.
De uitvoerder controleert het corporate-actionbericht: gaat het om deze positie, met deze verhouding en ingangsdatum? Na verwerking van de bevestigde splitsing sluit het administratieve aantal op 220 aan. Het dossier bewaart het bericht en de aanpassing. Het extra aantal wordt niet als een tweede koop behandeld.
De corporate-actionsectie van Interactive Brokers onderscheidt onder meer datum, omschrijving, aantal en eventuele opbrengst. In een echt dossier moet juist blijken welke gebeurtenis er heeft plaatsgevonden; niet iedere wijziging is een splitsing.
Controleer cash afzonderlijk
Bij dezelfde fictieve rekening bedraagt het beginsaldo € 10.000. De 20 gekochte aandelen kosten € 50 per stuk; de 10 verkochte aandelen brengen € 55 per stuk op. Er zijn in deze oefening geen andere geldbewegingen, kosten, belastingen of valutaomrekeningen. De zuivere splitsing geeft geen cashbeweging.
| Cashbeweging | Bedrag in EUR |
|---|---|
| Begin cash | € 10.000 |
| Koop: 20 × € 50 | − € 1.000 |
| Verkoop: 10 × € 55 | + € 550 |
| Splitsing | € 0 |
| Eind cash | € 9.550 |
Vergelijk € 9.550 met de overeenkomstige cashstand bij de broker én in de administratie. De aandelen kunnen nu aansluiten terwijl de cash nog afwijkt, bijvoorbeeld door een niet-verwerkte commissie. In dit voorbeeld zou zo'n commissie een ontbrekend gegeven zijn; zij past niet stilzwijgend in de aannames.
Bij meerdere valuta maak je eerst per valuta een aansluiting. Een omgerekend EUR-totaal kan ook veranderen door een wisselkoers. Het cashrapport van Interactive Brokers onderscheidt cashsoorten, valutacomponenten en afgewikkelde cash. Neem de basis van het gebruikte rapport over; veronderstel geen vaste afwikkelingstermijn voor iedere markt.
Een gelijk aantal bewijst nog geen gelijke waarde
De waarde vraagt naast het aantal een passende koers, koersdatum en valuta. Na een splitsing kan de koersbasis veranderen. Combineer daarom niet zonder controle het nieuwe aantal met een oude koers van vóór de splitsing.
Voor eenvoudige aandelen bestaat de waardeberekening doorgaans uit aantal maal koers. Andere instrumenten kunnen aanvullende factoren hebben. Een afwijking in de waarde vraagt dus eerst: verschillen de aantallen, de koers, de datum, de valuta of de berekeningsgrond? Een koersverschil herstel je niet door het aantal te wijzigen.
Ook een overboeking van effecten tussen eigen rekeningen verdient aandacht. Controleer de uitgaande en inkomende positie met hun datums en houd een nog niet afgeronde overdracht zichtbaar. De ontvangst is op zichzelf geen aankoop of nieuw rendement.
Zo ziet de overdracht eruit
Voor het voorbeeld is de uitkomst:
Holding A, brokerrekening A, aandeel X, 31 juli: 220 aandelen na gecontroleerde verwerking van de splitsing. Cash in EUR: € 9.550 op dezelfde afgesproken basis. Aantallen en cash sluiten aan. De waardering vraagt daarnaast de koers en koersdatum uit het gekozen rapport.
Zo weet een adviseur welke controle is afgerond en waar een eventuele waardevraag begint. Blijft een verschil open, noem dan het instrument, de afwijkende component, de ontbrekende bron en de verantwoordelijke voor de volgende stap. Een passend portefeuilletotaal vervangt die uitleg niet.